پژوهش های اسلامی خاورشناسان

پژوهش های اسلامی خاورشناسان

بررسی انتقادی دیدگاه نِوُو و کورِن درباره دین فاتحان عرب، با تأکید بر منابع سریانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری تاریخ اسلام، دانشگاه باقر العلوم (ع)، عضو گروه علمی مؤسسه آموزش عالی ائمه اطهار (ع)
10.22034/iso.2025.2059999.1130
چکیده
یکی از مهمترین نظریه‌های مستشرقان تجدیدنظرطلب‌ شکل‌گیری تدریجی اسلام از یک دین توحیدی ابتدایی است که در دوره امویان در قالب اسلام پدیدار می‌شود. نوو و کورن، در کتاب چهارراه‌هایی به اسلام: مبادی مذهب تازیان و حکومت ایشان به تبیین ویژه خود از این نظریه بر اساس شواهد باستان‌شناختی و متون سریانی صدر اسلام پرداخته‌اند. یکی از محورهای اصلی این نظریه تکامل تدریجی دین فاتحان عرب از بت‌پرستی به یکتاپرستی و سپس اسلام است. نوشتار پیشِ رو به روش تحلیل تاریخی-انتقادی و با تاکید بر شواهد متون سریانی به ارزیابی این دیدگاه می‌پردازد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد نظریه نوو و کورن درباره پیدایش اسلام مبتنی بر روش علمی در بهره‌گیری از متون سریانی مرتبط با دوره نخستین شکل‌گیری اسلام نیست. برداشت نادرست از مقصود نویسندگان سریانی از واژه «حنپی»، عدم توجه به کاربست مجازی این واژه، تکیه بر برهان سکوت منابع بدون در نظر گرفتن دغدغه و هدف نویسندگان در اشاره به باورهای دینی اسلامی، بی‌توجهی به ماهیت جدلی برخی متون سریانی، و صرفنظر کردن از متون سریانی متعلق به دوره پیشاعبدالملک که به باورهای اسلامی تصریح داشته‌اند، از مهمترین اشکالات نوو و کورن در استناد به متون سریانی برشمرد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

بررسی انتقادی دیدگاه نِوُو و کورِن درباره دین فاتحان عرب، با تاکید بر متون سریانی

چکیده English

یکی از مهمترین نظریه‌های مستشرقان تجدیدنظرطلب‌ شکل‌گیری تدریجی اسلام از یک دین توحیدی ابتدایی است که در دوره امویان در قالب اسلام پدیدار می‌شود. نوو و کورن، در کتاب چهارراه‌هایی به اسلام: مبادی مذهب تازیان و حکومت ایشان به تبیین ویژه خود از این نظریه بر اساس شواهد باستان‌شناختی و متون سریانی صدر اسلام پرداخته‌اند. یکی از محورهای اصلی این نظریه تکامل تدریجی دین فاتحان عرب از بت‌پرستی به یکتاپرستی و سپس اسلام است. نوشتار پیشِ رو به روش تحلیل تاریخی-انتقادی و با تاکید بر شواهد متون سریانی به ارزیابی این دیدگاه می‌پردازد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد نظریه نوو و کورن درباره پیدایش اسلام مبتنی بر روش علمی در بهره‌گیری از متون سریانی مرتبط با دوره نخستین شکل‌گیری اسلام نیست. برداشت نادرست از مقصود نویسندگان سریانی از واژه «حنپی»، عدم توجه به کاربست مجازی این واژه، تکیه بر برهان سکوت منابع بدون در نظر گرفتن دغدغه و هدف نویسندگان در اشاره به باورهای دینی اسلامی، بی‌توجهی به ماهیت جدلی برخی متون سریانی، و صرفنظر کردن از متون سریانی متعلق به دوره پیشاعبدالملک که به باورهای اسلامی تصریح داشته‌اند، از مهمترین اشکالات نوو و کورن در استناد به متون سریانی برشمرد.

کلیدواژه‌ها English

عرب
اسلام
متون سریانی
امویان
حنپی
نوو

  • تاریخ دریافت 17 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 22 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 25 مهر 1404