پژوهش های اسلامی خاورشناسان

پژوهش های اسلامی خاورشناسان

تطبیق مسیح در روایات اسلامی با تأکید بر نقد دیدگاه امیرمعزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای الهیات دانشگاه قم
2 دانشکده الهیات دانشگاه قم
10.22034/iso.2025.731767
چکیده
منجی‌گرایی یکی از مفاهیم بنیادی در ادیان ابراهیمی است که در دین اسلام این باور با اعتقاد به ظهور حضرت مهدی (ع)، جلوه‌ای برجسته پیدا کرده است. با این حال برخی از پژوهشگران، مانند محمدعلی امیرمعزی دیدگاه متفاوتی را از این عقیده در اسلام مطرح کرده‌اند. وی با استناد به برخی روایات اسلامی، مصادیق مختلفی چون حضرات عیسی، محمد، علی و مهدی و حتی عمر را به نام مسیح یعنی منجی آخرالزمان برشمرده و تأکید بر منجی بودن امام علی (ع) در اعتقادات مسلمانان نخستین دارد. این مقاله با روش تحلیلی - انتقادی به بررسی دیدگاه‌های امیرمعزی درباره منجی در اسلام می‌پردازد.
یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که بخشی از استدلال‌های امیرمعزی بر اساس تفاسیر خاص و انتخاب گزینشی از متون دینی استوار است. این پژوهش با استناد به روایاتی که در نظر علمای اسلامی معتبر شناخته شده است، نشان می‌دهد که جایگاه منجی در اسلام، بر خلاف دیدگاه امیرمعزی، بر محور حضرت مهدی (ع) استوار است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Reconciling Masīḥ in Islamic Traditions: A Critical Examination of Amir-Moezzi's Perspective

چکیده English

Messianism stands as a foundational concept across Abrahamic religions. In Islam, this belief is prominently manifested through the conviction in the advent of Imam Mahdi (peace be upon him). However, some scholars, such as Mohammad Ali Amir-Moezzi, have presented a divergent perspective on this tenet within Islam. Drawing upon certain Islamic narrations, Amir-Moezzi identifies various figures, including Jesus, Muhammad, Ali, Mahdi, and even Umar, as instances of "Masīḥ" (the eschatological savior). He particularly emphasizes the belief in Imam Ali (peace be upon him) as the savior in early Muslim doctrines.
This article employs a critical-analytical approach to examine Amir-Moezzi's views concerning the savior in Islam. The findings of this research indicate that some of Amir-Moezzi's arguments are predicated on specific interpretations and selective readings of religious texts. By drawing upon narrations considered authoritative by Islamic scholars, this study demonstrates that, contrary to Amir-Moezzi's perspective, the position of the savior in Islam is centered on Imam Mahdi (peace be upon him).

کلیدواژه‌ها English

Eschatological Savior
Amir-Moezzi
Saviorship of Imām Ali
Masīḥ
Messianism

  • تاریخ دریافت 15 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 22 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 23 تیر 1404